DÜNYAYA YÖN VEREN MUCİTLER VE İCATLARI

Bilim Köşemizde, size dünyanın kaderini değiştiren bazı icatlardan ve bunları bulan mucitlerden söz edeceğiz. Umarız burada okuduklarınız ilginizi çeker ve siz de bizim değinemediğimiz diğer mucitler ve buluşları hakkında araştırma yaparsınız.
Mucit, daha önce var olmayan yararlı bir cismi ya da süreci keşf eden veya üreten kişidir. İcatlar insanların daha önce yapamadıkları şeylerin yapabilmelerinin yolunu açar. İcatların bazıları insalığa yeni çığırlar açmış bazıları da hayatlarını kolaylaştırmıştır. Bazı icatlar vardır ki sürekli geliştiği için kimin bulduğu konusunda birşey söylemek doğru olmaz. Örnek olarak “piyano”yu verebiliriz; piyano 2000 yıllık bir tarihi gelişime sahiptir. İlk piyanodan günümüze kadar binlerce farklı model gelişmiş ve günümüzdeki modern piyanoya ulaşılmıştır.
İlk İcatlar: Değişik yerlerde değişik icatlar olmasına karşın ulaşımın olmamasından dolayı her kültür kendi icadını kendisi kullanmıştır.
İnsanlık ilk olarak taş ve odun gibi maddeleri kullanmayı öğrenmiştir.
Tekerlek :İnsanlık günün birinde ulaşımı kolaylaştırmak için tekerleği bulmuştur. M.Ö. 3200 yıllarına ait Mezopotamya resimlerinde bunları görebiliyoruz.
Yazı : Mezopotamyalı Sümerler M.Ö. 3200’lerde yazıyı kullanan ilk halktır. Sümerler resim yazı olarak adlandırılan bu yazıda sözcükleri resimlerle anlatıyorlardı. 500 yıl sonra Babiller, Asurlar ve Persler bu yazıyı çivi yazısı adı verilen şekle uyarladı. İlk alfabe M.Ö. 1300’lerde Suriye’de yaşayan Ugarit’ler tarafından çivi yazısından türetilmiştir. 32 harflik bu alfabe günümüz modern alfabelerinin atasıdır.
Para : Para olarak nitelendirilen ilk sikke, M.Ö. 700 yılında Lidya Kralı Giges tarafından bastırılmıştır. Bu sikkeler altın ve gümüşün doğal bir alaşımı olan elektrun adı verilen bir metalden yapılmıştır ve üzerinde kralın amblemi vardır.
Zaman : İlk saatler, zamanın geçişini ölçmede kullanılan ilk aygıt güneş saati idi. Eski çağlarda, daha az hasas olan su saati ve mum da kullanılmıştır. Ağırlık kullanılarak çalışan ilk mekanik saat, 999 yılında Papa olan ve II. Sylvesster adını alan Fransız keşiş Gerbert tarafından bulunmuştur. 1656 yılında Hollandalı fizikçi Christian Huygens ilk hasas sarkaçlı saati icat etti.
Yer : 1569’da Flaman harita yapımcısı ve coğrafyacı Gerardus Mercator o zamana dek yapılanlardan daha hasas bir harita yapım yöntemi buldu. Marcator, Dünya’yı paralel ve meridyen dediğmiz birbirine paralel, yatay ve dikey doğruların bulunduğu bir silindir olarak çizdi. 1585’te Marcator kendi yöntemiyle çizilmiş haritalardan oluşan bir atlas yayımladı. Bu yöntem, bugünkü atlaslarda hala kullanılmaktadır.

Zamanımızın İcatları : Günümüzde kullanılan bazı icatların gelişimi.
Barometre : Evangelista Torricelli bir İtalyan tekstil işçisinin oğluydu 1643 yılında, şimdi civalı barometre olarak adlndırdığımız, atmosfer basıncını ölçmeye yarayan aygıtı yaptı.
Termometre : 1742’de İsveçli astronom, Anders Celsius sıcaklık ölçümleri için standart bir ölçek geliştirdi Celsius ölçeği olrak anılan bu ölçek 100 basamak içeriyordu. Her basamak, yani her derece, suyun kaynama ve donma sıcaklıkları arasındaki farkın yüzde birine eşitti.
Mikroskop : İlk mikroskobun icadının 16. yy sonunda Hollandalı Hans Janssen tarafından gerçekleştirildiği sanılmaktadır. İngiliz Robert Hooke, Janssen’in aygıtından daha net görüntü veren bir mikroskop yaptı.
Dikiş Makinesı : İlk dikiş makinesini, 1830’da Barthelemy Thimonnier adlı Fransız terzi yapmıştır. Bu makinede ayak pedali ile döndürülen bir tekerlek, iğneyi kaldırıp indiriyordu. Bir terzi dakikada ortalama 30 dikiş atarken, bu alet 200 dikiş atabiliyordu.
Araba : Hafif ve kullanışlı ilk motoru 1860’da Belçikalı mühendis Etienne Lenoir yaptı. 1876’da Alman Mühendis Nikolaus Otto “dört zamanlı” bir motor yaptı. Satış amaçlı ilk otomobili Karl Benz yapmıştır. Benz, benzinle çalışan bir içten yanmalı motor geliştirdi. 1885’te Gottliep Dainler ve Wilhelm Maybach adlı iki Alman mühendis benzinle çalışan, hafif ve hızlı bir motor geliştirdi. Daimler 1890’da Daimler Motor Şirketi’ni kurdu. Sonra bu şirket Benz’in şirketi ile birleşerek Mercedes-Benz Şirketi ortaya çıktı. (Mercedes, Daimler’in yardımcılarından birinin kızıydı.) Henry Ford otmobillerde ilk seri üretimi yapan kişidir.

                                                                                                            Müjgan ÖNAL(8/B)      Duygu Emgin(8/B)